Je reikt naar een fles wijn op het bovenste schap, je mouw haakt achter de fles ernaast en even later ligt die in scherven op de vloer. Het personeel komt met een dweil. En dan de vraag die iedereen zich stelt: moet je die fles nu betalen? Je zou denken dat het gezegde 'potje breken is potje betalen'. Het antwoord blijkt echt niet automatisch ja te zijn.
De basisregel in België is eenvoudig. Sinds 2025 staat die in artikel 6.5 van het nieuwe Burgerlijk Wetboek: "Eenieder is aansprakelijk voor de schade die hij door zijn fout aan een ander veroorzaakt." Het sleutelwoord is fout. Volgens artikel 6.6 is dat een schending van een wettelijke regel, of gedrag dat niet past bij een voorzichtig en redelijk persoon in dezelfde omstandigheden.
Dat is natuurlijk allemaal moeilijk uitgelegd, maar concreet wil dit zeggen: zet je een fles slordig terug op het schap of stoot je er onnodig hard tegen, dan kan de winkel je laten betalen. Dat schrijft juridisch platform Evocaat. Glipt een fles uit je handen omdat je gewoon onhandig was, dan is dat in de regel ook een fout.
De supermarkt heeft dan weer een zorgplicht. Schappen moeten stabiel zijn, producten moeten veilig bereikbaar zijn voor de klanten en de winkel mag geen onnodige risico's creëren. Evocaat geeft voorbeelden waarbij de winkelier (deels) aansprakelijk kan zijn:
Soms is de schuld gedeeld, en dan betaal je dus maar een deel. Raakt het niet opgelost, dan beslist uiteindelijk een rechter. Al lijkt naar de rechtbank stappen voor een fles wijn wat overdreven. De supermarkt kan je dus niet zomaar verplichten om aan de kassa af te rekenen. Wil de winkel per se geld en ga jij niet akkoord, dan moet hij je dus echt gaan dagvaarden.
Hoe ver die zorgplicht gaat, toont het bekende "groenterestenarrest" van het Hof van Cassatie uit 1981, over klanten die uitglijden. "Je kan maar beter over een stuk sla uitglijden in de chipsafdeling", zei hoogleraar aansprakelijkheidsrecht Thierry Vansweevelt (UAntwerpen) aan VRT NWS. In de groenteafdeling moet je namelijk rekenen op fruit op de vloer, elders niet. Hetzelfde idee geldt in de wijnafdeling: alles draait om wat je redelijk kon verwachten.
Die dekt schade die je per ongeluk aan anderen toebrengt, dus ook aan een winkel. Maar let op de franchise. Bij KBC bedraagt die 250 euro per schadegeval bij materiële schade. Voor een fles van 8 euro heb je er dus eigenlijk heel weinig aan. Gooi je een volledig rek grand cru in de plaatselijke Delhaize tegen de grond, dan wordt het een ander verhaal.
(Bron: Evocaat, VRT NWS, KBC, La DH - Beeld: Pexels)
Lees het artikel op de mobiele website