Een bijna 66 jaar oude wetenschappelijke studie duikt opnieuw op omdat de opmerkelijke datum die erin wordt genoemd plots heel dichtbij komt. In november 1960 publiceerden Heinz von Foerster, Patricia Mora en Lawrence Amiot in het gerenommeerde tijdschrift Science een paper met de opvallende titel ‘Doomsday: Friday, 13 November, A.D. 2026’. Op basis van historische bevolkingscijfers bouwden ze een mathematisch model waarmee ze de razendsnelle groei van de wereldbevolking doortrokken naar de toekomst. Het resultaat: op vrijdag 13 november 2026 zou hun formule theoretisch naar een oneindig grote bevolking gaan.
Dat betekende echter niet dat de wetenschappers werkelijk verwachtten dat op die vrijdag plots de wereld zou ontploffen of de mensheid zou verdwijnen. Hun berekening liet vooral zien dat het toenmalige groeitempo onmogelijk onbeperkt kon blijven doorgaan op een planeet met eindige ruimte en grondstoffen. In de paper verpakten ze dat zelfs behoorlijk scherp: “Onze achterachterkleinkinderen zullen niet verhongeren. Ze zullen worden doodgedrukt.” Daarmee doelden ze op de absurde uitkomst die ontstaat wanneer je de historische groeicurve eindeloos blijft doortrekken.
En precies daar heeft de werkelijkheid hun formule ondertussen ingehaald. De wereldbevolking groeide na 1960 weliswaar nog spectaculair, maar het groeitempo is al lang aan het vertragen. De Verenigde Naties verwachten momenteel helemaal geen oneindige explosie in 2026: de wereld telde in 2024 ongeveer 8,2 miljard mensen en volgens de huidige projecties bereikt de bevolking pas rond het midden van de jaren 2080 een piek van ongeveer 10,3 miljard, waarna een lichte daling wordt verwacht. De beruchte datum van 13 november is dus geen hedendaagse wetenschappelijke voorspelling van een nakende apocalyps.
Von Foerster bleef later overigens nadenken over technologie en kunstmatige intelligentie. In een interview uit 1995 waarschuwde hij dat het gevaarlijk kan zijn om machines menselijke eigenschappen toe te schrijven alleen omdat ze taken uitvoeren die intelligent lijken. Hij maakte daarbij een scherp onderscheid tussen een machine die zogezegd “denkt” en menselijk denken. Dat maakt zijn werk vandaag opnieuw interessant, maar het is iets anders dan beweren dat hij de huidige generatieve AI voorspelde.
En wie zich zorgen maakte over 13 november 2026 kan dus gerust zijn: de oorspronkelijke formule was een historische extrapolatie, geen aftellende klok naar het einde van de wereld. Maar laten we - zeker wat AI betreft - toch maar op onze hoede blijven...
(Bron: UNILAD - Afbeelding: Magnific)
Lees het artikel op de mobiele website