Een opvallende wetenschappelijke voorspelling uit 1960 duikt opnieuw op. In een studie die destijds in het gerenommeerde tijdschrift Science verscheen, werd zelfs een exacte ‘doomsday’-datum genoemd: vrijdag 13 november 2026. Die datum ligt inmiddels nog maar enkele weken van ons verwijderd. Toch is er geen reden om de kalender met angst in de gaten te houden. De voorspelling betekende namelijk iets heel anders dan dat de wereld op die bewuste vrijdag daadwerkelijk zou vergaan.
Het bewuste onderzoek werd in november 1960 gepubliceerd door Heinz von Foerster, Patricia Mora en Lawrence Amiot. De titel liet weinig aan de verbeelding over: Doomsday: Friday, 13 November, A.D. 2026. De onderzoekers bestudeerden historische cijfers over de wereldbevolking en merkten op dat die gedurende lange tijd steeds sneller was gegroeid. Vervolgens maakten ze een wiskundig model waarmee ze die ontwikkeling doortrokken naar de toekomst.
Daar kwam een bijzonder vreemd resultaat uit. Als de wereldbevolking op exact dezelfde manier zou blijven versnellen als in de gebruikte historische cijfers, liep de wiskundige curve op 13 november 2026 naar een zogenoemde singulariteit. In het model zou het bevolkingsaantal dan theoretisch naar oneindig gaan. Dat is uiteraard fysiek onmogelijk.
Von Foerster gebruikte daar destijds opvallende woorden voor. “Onze achter-achterkleinkinderen zullen niet verhongeren. Ze zullen worden doodgedrukt.” Met ‘doomsday’ bedoelden de onderzoekers dus geen meteorietinslag, kernoorlog of plots einde van de aarde. Het ging om het absurde eindpunt van een bevolkingsmodel dat steeds verder werd doorgetrokken.
De grote voorwaarde achter de voorspelling was dat de bevolkingsgroei onverminderd zou blijven versnellen. En precies dat gebeurde niet. De mondiale bevolkingsgroei begon vanaf de tweede helft van de twintigste eeuw af te remmen. Experts merken op dat de werkelijke ontwikkeling rond de jaren negentig al duidelijk onder het oude model was komen te liggen. De huidige verwachtingen zien er dan ook totaal anders uit.
Volgens de meest recente bevolkingsprognoses van de Verenigde Naties telde de wereld in 2024 ongeveer 8,2 miljard mensen. De VN verwacht dat dit aantal rond het midden van de jaren 2080 piekt op ongeveer 10,3 miljard en daarna langzaam begint af te nemen. Van een bevolking die in november 2026 plots naar ‘oneindig’ schiet, is dus vanzelfsprekend geen sprake.
Ook de bijzonder specifieke datum draagt bij aan het mysterieuze karakter van het verhaal. Niet alleen viel 13 november 2026 volgens de berekening op een vrijdag de dertiende, het was ook de verjaardag van Von Foerster. UNILAD schrijft dat de keuze voor zo'n exacte datum waarschijnlijk deels met een knipoog bedoeld was.
Het wetenschappelijke artikel zelf was echter wel degelijk echt. Het verscheen op 4 november 1960 in Science en probeerde via wiskunde te laten zien wat er gebeurt wanneer een historische groeicurve steeds verder wordt geëxtrapoleerd. (lees verder onder de afbeelding)
Dat onderscheid is belangrijk nu de datum opnieuw viraal gaat. Er bestaat geen moderne wetenschappelijke consensus die voorspelt dat de mensheid op 13 november 2026 verdwijnt. De datum komt uit een 66 jaar oud bevolkingsmodel waarvan de belangrijkste aanname inmiddels niet meer overeenkomt met de werkelijkheid.
Moderne demografen verwachten juist dat de groei van de wereldbevolking verder vertraagt en deze eeuw waarschijnlijk een piek bereikt. De Verenigde Naties schatten de kans dat de mondiale bevolking vóór 2100 haar maximum bereikt inmiddels op ongeveer 80 procent.
Vrijdag 13 november 2026 blijft daardoor vooral een fascinerend stukje wetenschapsgeschiedenis. Een bijzonder onheilspellende datum, absoluut. Maar geen wetenschappelijk onderbouwde afspraak met het einde van de wereld.
(Bron: UNILAD - Afbeeldingen: Magnific)
Lees het artikel op de mobiele website