De gevreesde 'Doomsday Clock' werd aangepast voor 2026, en we moeten ons écht wel zorgen beginnen maken

De Doomsday Clock heeft het ‘tijdstip’ voor 2026 onthuld, zoals bepaald door het Bulletin of Atomic Scientists — een groep experts die jaarlijks bij elkaar komt om te beoordelen hoe dicht de mensheid naar een mogelijke catastrofe beweegt.

Sinds de creatie van de klok in 1947, toen deze werd ingesteld als reactie op de nucleaire dreiging na de Tweede Wereldoorlog, geeft de klok symbolisch aan hoe dicht de wereld bij totale zelfvernietiging zou zijn. Hoe dichter de wijzers bij middernacht staan, hoe groter volgens wetenschappers het risico op een wereldwijde ramp.

Wat is de Doomsday Clock precies?

De Doomsday Clock is geen echte klok, maar een metafoor: middernacht staat voor het moment waarop de mensheid mogelijk zijn eigen beschaving vernietigt. Ze werd ontworpen door wetenschappers, waaronder betrokkenen bij het Manhattan-project, om het publiek te waarschuwen voor de risico’s van nucleaire wapens en andere bedreigingen.

De klok houdt rekening met drie grote dreigingscategorieën:

• Kernwapens en geopolitieke spanningen
• Klimaatverandering
• Ontwikkeling en misbruik van disruptieve technologieën zoals kunstmatige intelligentie.

Hoe dicht staan we bij middernacht nu?

Op 27 januari 2026 heeft het Bulletin’s Science and Security Board de klok verzet naar 85 seconden voor middernacht — dat is vier seconden dichter bij het symbolische einde dan vorig jaar. Experts gaven aan dat de beslissing gebaseerd is op een combinatie van factoren, zoals:

• Aanhoudende en escalerende conflicten in onder andere Oekraïne en het Midden-Oosten
• Het uitdijen van kernwapens en het uitdunnen van internationale verdragen voor wapenbeheersing
• De voortschrijdende ontwikkeling van kunstmatige intelligentie die conflicten en desinformatie kan verergeren
• Onvoldoende wereldwijde actie tegen de klimaatcrisis.

(lees verder onder de afbeelding)

Waarom deze beweging ertoe doet

Het verplaatsen van de wijzers dichter naar middernacht betekent niet dat de wereld echt zal “eindigen” op dat moment — het is een waarschuwingssignaal over de ernst van huidige mondiale bedreigingen. De klok is ontworpen om wereldleiders en burgers eraan te herinneren dat collectieve actie nodig is om risico’s te verminderen.

Volgens Melissa Parke, uitvoerend directeur van ICAN, dient de klok niet als voorspelling, maar als oproep om te handelen. “Kernwapens, oorlogen, de klimaatcrisis en uit de hand gelopen technologieën zijn allemaal door mensen gemaakt — dat betekent dat we ook het vermogen hebben om koers te wijzigen,” zei zij.

Hoe wordt de klok gebruikt?

De Doomsday Clock wordt elk jaar herzien door een groep wetenschappers en deskundigen op het gebied van wereldwijde veiligheid. Hun beoordeling beïnvloedt de positie van de klok als maat voor de huidige staat van existentiële bedreigingen.

Middernacht blijft een krachtige metafoor voor het moment waarop de mensheid mogelijk niet meer kan terugkomen van de door onszelf veroorzaakte gevaren — maar de klok zelf is bedoeld om bewustzijn én actie te stimuleren.

(Bron: UNILAD - Afbeeldingen: Freepik)