Waarom je bij het woord 'casino' meteen aan een roulettetafel denkt (en nooit aan blackjack)

Zeg 'casino' en de kans is groot dat je een draaiend roulettewiel voor je ziet. Fiches schuiven over het groene laken, ergens rolt een balletje. Geen blackjackhand of pokergezicht. Dat beeld komt niet zomaar uit de lucht vallen. Vooral films hebben roulette tot het herkenbare decor van een hele gokwereld gemaakt. En dat werkt nog altijd door in onze verwachtingen.

Het beeld dat iedereen al heeft, nog voor de aftiteling begint

Je hoeft nooit een speelzaal te hebben bezocht om te weten hoe die er volgens Hollywood uitziet. Mannen in smoking, gedempt geroezemoes, een croupier die nauwelijks een spier vertrekt. Het decor verandert per film, maar de sfeer blijft opvallend gelijk. Alsof regisseurs al tientallen jaren uit hetzelfde prentenboek putten.

Het roulettewiel had trouwens al vóór de komst van de cinema een duister randje. Tel de getallen 1 tot en met 36 bij elkaar op en je komt uit op 666. Vandaar de bijnaam 'the devil's wheel'.

Waarom het wiel wint van de kaarten

Een pokerspeler die zijn kaarten bekijkt, levert weinig op voor de camera. Je ziet een gezicht, maar niet waarom dat belangrijk is. Bij blackjack snap je een beslissing pas als je de regels kent. Roulette hoeft nauwelijks geïntroduceerd te worden. De croupier geeft het wiel een zet, het balletje stuitert langs de vakjes en vanzelf kijk je mee. Het afremmende wiel is dankbaar filmmateriaal. Een regisseur kan spanning opbouwen zonder iemand iets te laten uitleggen. Diezelfde seconden beleef je bij live roulette, van Starcasino, waar een dealer het wiel draait en de camera blijft lopen.

Die eenvoud blijkt geschikt voor een livestream. Je hoeft niet te weten wie de sterkste hand heeft of welke zet een speler overweegt. Zonder commentaar snap je wat er gebeurt. Wie halverwege inschakelt, ziet waar iedereen op wacht. In een film kan de regisseur tussen gezichten, fiches en het wiel knippen om de laatste seconden te rekken. Live kan dat niet.

Toch blijft de spanning voelbaar: één camerastandpunt is voldoende om de beweging te volgen, tot het balletje ergens blijft liggen. Daarna is de stilte voorbij. Toch blijft de spanning voelbaar: één camerastandpunt is voldoende om de beweging te volgen, tot het balletje ergens blijft liggen. Daarna is de stilte voorbij. Bij Gates of Olympus Roulette, Age of the Gods Mega Fire Blaze Roulette en aan de VIP-roulettetafel krijgt dat wiel goden, bliksem en vermenigvuldigers naast de klassieke cijfers. Wint het balletje mee, dan gaat de uitbetaling even snel: tot €500 per dag, via bankrekening, Skrill of PayPal.

De Bond-scène die 'koel blijven' voorgoed veranderde

Een smoking, een opgetrokken wenkbrauw en vooral geen krimp geven. James Bond maakte van een avond aan de speeltafel een oefening in zelfbeheersing. Of hij nu won of verloor, zijn gezicht vertelde weinig. Juist dat koele optreden bleef hangen, veel meer dan de bedragen die op tafel lagen.

Opvallend genoeg was roulette nooit Bonds vaste spel. In de boeken van Ian Fleming speelde hij vooral baccarat, net als in verschillende films. Voor Casino Royale uit 2006 werd dat Texas Hold'em poker. Toch kiezen andere filmmakers vaak voor een roulettewiel om zo'n wereld in één beeld herkenbaar te maken. Bond leverde de houding, het wiel het decor.

Ocean's Eleven: hetzelfde wiel, een heel ander verhaal

Bij James Bond draait alles om wat hij níét laat zien. In Ocean's Eleven (2001) is de speelzaal juist het decor voor een uitgekiende roof. Danny Ocean en zijn ploeg gebruiken de drukte rondom de speeltafels om hun plannen uit te voeren.

De speelzaal van Ocean’s Eleven voelt opvallend echt, want regisseur Steven Soderbergh mocht filmen op de werkende speelvloer van het Bellagio in Las Vegas. Delen van de zaal werden daarvoor tijdelijk afgesloten, destijds uitzonderlijk voor een grote filmproductie. Daardoor oogt de omgeving minder gekunsteld dan een nagebouwde studio.

Dezelfde roulettetafel past zo bij twee verschillende fantasieën, die van de onbewogen gentleman en de dief die iedereen te slim af is.

Het casino dat zijn eigen inwoners niet binnenlaat

Marmeren trappen, gouden versieringen en dure auto's voor de deur. Het Casino de Monte-Carlo lijkt voor Hollywood gemaakt. Toch is het een echte locatie, te zien in de Bondfilm GoldenEye uit 1995.

Achter die weelderige gevel schuilt een opmerkelijke regel. Monegaskische staatsburgers mogen er niet gokken. Dat verbod stamt uit de negentiende eeuw en moest voorkomen dat inwoners hun geld aan de speeltafels verloren. Buitenlandse bezoekers waren welkom, want aan hen verdiende het vorstendom.

Zo is een van de beroemdste gokpaleizen ter wereld vooral bedoeld voor mensen van buitenaf. Misschien verklaart dat iets van de aantrekkingskracht op het witte doek. Je kijkt naar een wereld die buiten bereik lijkt.

Het stukje van de film dat de camera nooit loslaat

Op een filmset kun je opnieuw opnemen totdat het juiste shot erop staat. Bij een livestream kan dat niet. Daarom staan er in live-dealerstudio’s minstens drie vaste camera’s rond de tafel: één kijkt van bovenaf op het wiel, een andere volgt de handen van de croupier en een derde toont het geheel. Een regisseur schakelt tussen die beelden zoals een filmeditor achteraf zou doen. Zonder tweede take ontstaat dezelfde spanning.

Uiteindelijk draaide de filmfantasie niet om smokings of een vlucht naar Monaco. Het waren die paar seconden waarin de camera het wiel niet losliet. Precies dat beeld past nu ook op een telefoonscherm.