Erfbelasting in Vlaanderen: zoveel hou je netto over aan een huis van €400.000

Dat erfbelastingen behoorlijk liggen in België weten we al langer. Maar hoe extreem is dit nu echt? Stel je moeder en vader komen helaas te overlijden en laten jouw een huis na. Geschatte waarde: 400.000 euro, hypotheekvrij. Dat is een mooi bedrag, zou je denken. Maar voor je de sleutel omdraait, klopt de fiscus natuurlijk aan. Hoeveel van die 400.000 euro hou je in Vlaanderen nu netto over?

De rekening is groter dan je denkt

In rechte lijn — van ouder naar kind — gelden in Vlaanderen drie tariefschijven, berekend per erfgenaam over het netto-aandeel. Voor een huis van 400.000 euro ziet de rekensom er zo uit:

3 procent over de eerste 50.000 euro is 1.500 euro. 9 procent over de schijf van 50.000 tot 250.000 euro is 18.000 euro. En 27 procent over alles boven 250.000 euro — in dit geval 150.000 euro — is 40.500 euro. Totaal: 60.000 euro erfbelasting. Netto hou je 340.000 euro over.

Dat is de theorie bij één ouder, één kind en geen schulden. In de praktijk valt de rekening vaak anders uit — soms kan het wel in je voordeel zijn.

Wanneer de rekening lager uitvalt

De belangrijkste nuance eerst: de langstlevende partner betaalt in Vlaanderen géén erfbelasting op de gezinswoning. Die vrijstelling — voor gehuwden en wettelijk of feitelijk samenwonenden — moet wel aangevraagd worden in de aangifte, en ze geldt niet voor een tweede verblijf. Overlijdt eerst de ene ouder en erft de andere het huis, dan is die stap dus toch al belastingvrij.

Zijn er twee kinderen in plaats van één, dan wordt elk kind apart belast op zijn eigen aandeel van 200.000 euro — en geniet elk opnieuw van de lage schijven. De totale heffing zakt dan fors. En staat er nog een hypotheek op het huis, dan wordt de belasting berekend op het netto-aandeel: elke euro schuld is een euro minder belastbare basis.

Kortom: 60.000 euro op 400.000 is het vertrekpunt, niet het eindpunt. Een notaris rekent het exacte plaatje in een kwartier uit — en dat gesprek kost een fractie van wat een verkeerde aanname je kan kosten.